Overslaan naar inhoud

Druk op ESC om te sluiten

Paprika

Paprika

5 min. leestijd

1. Inleiding

Paprika is een van de meest veelzijdige groenten in de keuken. Met zijn opvallende kleuren, sappige vruchtvlees en milde tot lichtzoete smaak wordt hij wereldwijd in talloze gerechten gebruikt. Paprika is verkrijgbaar in verschillende kleuren, waaronder groen, geel, oranje, rood en zelfs paars of wit.

De groente kan rauw worden gegeten, maar is ook bijzonder geschikt om te bakken, grillen, roosteren, stoven, vullen of verwerken in sauzen en soepen. Paprika geeft gerechten niet alleen smaak, maar ook kleur en een aangename structuur.

Hoewel paprika in de keuken als groente wordt beschouwd, is hij botanisch gezien een vrucht. Hij behoort tot dezelfde plantenfamilie als tomaat, aardappel, aubergine en chilipeper. Paprika is nauw verwant aan chilipepers, maar de meeste gewone paprika's bevatten nauwelijks capsaïcine.

2. Oorsprong en geschiedenis

Paprika vindt haar oorsprong in Midden- en Zuid-Amerika. Daar werden verschillende soorten paprika's en chilipepers al duizenden jaren geteeld door de oorspronkelijke bewoners. Na de ontdekking van Amerika in de vijftiende eeuw werden paprika's naar Europa gebracht. Spaanse en Portugese ontdekkingsreizigers verspreidden de plant verder. Vooral in Hongarije werd paprika bijzonder populair en groeide gedroogd paprikapoeder uit tot belangrijk ingrediënt. Vandaag wordt paprika wereldwijd geteeld; Nederland en België produceren veel in serres.

3. De paprikaplant

De wetenschappelijke naam van gewone paprika is Capsicum annuum, nachtschadefamilie (Solanaceae), zoals tomaat, aubergine, aardappel, chilipeper. Kruidachtige plant 50-100 cm, groene bladeren, kleine witte bloemen, na bestuiving vruchten met holle binnenkant, zaadlijsten en zaadjes. Vruchten kunnen uiteenlopende vormen hebben, bekendste blokvormige 3-4 lobben. Houdt van warmte, licht en gelijkmatig water, in België vaak verwarmde serres.

4. Verschillende kleuren paprika

Kleur komt vaak door rijpingsstadium/ras en beïnvloedt smaak.

Groene paprika

Vaak onrijper, minder zoet, krachtiger licht bitter fris plantaardig, geschikt wok/goulash/gevuld/Mexicaans/rauw.

Rode paprika

Volledig rijp, uitgesproken zoet, sappig zacht, voor salade/saus/soep/oven, roosteren geeft gekaramelliseerde smaak.

Gele paprika

Fris mild lichtzoet, vaak iets minder zoet dan rood en milder dan groen, voor kleurrijke salades/wok/koud.

Oranje paprika

Zacht fruitig zoet, tussen geel en rood, rauw/soep/gevuld.

Paarse paprika

Paars door anthocyanen in schil, vruchtvlees groenachtig/licht, smaak vergelijkbaar groen, kleur kan bij verhitting verdwijnen.

Witte paprika

Bijna ivoorkleurig, mild zacht, minder algemeen.

5. Smaak en structuur

Sappig stevig, afhankelijk van kleur/rijpheid. Groen uitgesproken plantaardig licht bitter, geel/oranje/rood zoeter fruitiger. Vruchtvlees wordt snel zacht, schil blijft steviger, binnen hol met witte zaadlijsten en zaden (eetbaar maar vaak verwijderen). Neemt makkelijk smaken op.

6. Verschillende soorten paprika's

Puntpaprika: langer smaller dunwandig zoet, rauw/grillen/vullen/roosteren.
Snackpaprika: klein zoet, rauwkost/aperitief/lunchbox.
Italiaanse paprika: langwerpig dunwandig, bakken in olijfolie, friggitelli.
Padrón: kleine groene Spaanse pepers, gebakken met grof zout, meeste mild maar soms pittig.

7. Paprika in de keuken

Rauw in salades, rauwkost, broodjes, koude pasta; bakken in olijfolie/boter in reepjes/blokjes; roosteren boven vlam/oven/grill geeft zoet rokerig aroma; vullen met gehakt/rijst/couscous/quinoa/kaas/kikkererwten en oven; in soep (roosteren/bakken voor intensere smaak); barbecue in stukken/puntpaprika met olie.

8. Paprika schoonmaken en voorbereiden

Wassen, bovenkant met steel afsnijden, witte zaadlijsten/zaadjes verwijderen, eventueel binnenkant spoelen, snijden in reepjes/blokjes/ringen/grote stukken/helften voor vullen. Schil eetbaar; roosteren maakt schillen gemakkelijk voor extra zachte structuur.

9. Paprika roosteren en ontvellen

Oven: 220 °C, halveren/zaadlijsten weg, schil boven, roosteren tot blaren, afdekken 10-15 min, ontvellen.
Gasvlam: rondom zwart blakeren, afgedekt rusten, schil verwijderen.
Grill: gehalveerd met schil naar boven onder hete grill, afkoelen en ontvellen.

10. Paprika en paprikapoeder: wat is het verschil?

Paprikapoeder van gedroogde gemalen paprika's/verwante Capsicum: zoet mild, pittig, gerookt (Spaanse keuken), Hongaars mild tot pittiger.

11. Paprika combineren met andere ingrediënten

Ui, knoflook, tomaat, aubergine, courgette, champignons, olijfolie, tijm, oregano, basilicum, komijn, gerookt paprikapoeder, chili, feta, geitenkaas, gehakt, kip, rundvlees, garnalen.

12. Bekende gerechten met paprika

Ratatouille, Hongaarse goulash, shakshuka, piperade, ajvar (geroosterde rode paprika/aubergine pasta), gevulde paprika.

13. Recepten met paprika

Geroosterde paprikasoep (4p): rode paprika, ui, knoflook, aardappel, groentebouillon, room, olijfolie, paprikapoeder, basilicum.
Gevulde paprika met gehakt/rijst (4p): 4 paprika's, gehakt, rijst, ui, knoflook, tomaat, puree, paprikapoeder, oregano, kaas, oven 180 °C 30-40 min.
Mediterrane salade: rode/gele paprika, feta, rode ui, olijfolie, citroen, oregano, olijven, peterselie.

14. Voedingswaarde van paprika

Licht, veel water, weinig calorieën, vitamine C (vooral rood/geel), carotenoïden (A), B6, E, kalium, vezels. Rode/oranje carotenoïden, paarse anthocyanen.

15. Paprika kopen en bewaren

Stevig zwaar, glad glanzend onbeschadigd, fris gelijkmatige kleur, stevig groen steeltje, geen zachte plekken. Koelkast groentelade geperforeerde zak 1-2 weken; aangesneden afgesloten enkele dagen; invriezen in reepjes/blokjes, droog, porties, -18 °C, rauw invriezen kan, na ontdooien zachter.

16. Paprika in de professionele keuken

Paprikacoulis, paprikacrème, reepjes als garnituur, gevulde minipaprika's met kaas/kruiden/vismousse, paprikapoeder zoet/gerookt/pittig.

17. Veelgemaakte fouten bij het bereiden van paprika

Te lang bakken (slap), zaadlijsten laten zitten, nat in hete pan, verkeerde kleur voor zoetheid, roosteren tot vruchtvlees uitdroogt, paprikapoeder te lang/verhitten (bitter).

18. Interessante weetjes over paprika

Botanisch vrucht, Capsicum annuum, uit Midden-/Zuid-Amerika, groen doorgaans minder rijp dan rood, rood zoeter, verwant chili maar gewone paprika nauwelijks capsaïcine, paprikapoeder gedroogd gemalen, Hongarije/Spanje bekend, veel vitamine C, rauw/gekookt/geroosterd/gebakken/gegrild.

19. Besluit

Kleurrijk veelzijdig ingrediënt, groene uitgesproken plantaardig, rode/gele/oranje zoeter, rauw/gebakken/geroosterd/gevuld/soep/sauzen, met tomaat/ui/knoflook/aubergine/courgette/vlees/vis/kruiden.

Technische tekening paprika
Technische afbeelding – klik om te vergroten