1. Inleiding
Rucola is een aromatische bladgroente die bekendstaat om haar uitgesproken peperachtige, licht nootachtige en soms pittige smaak. De groente wordt vooral gebruikt in salades, op pizza's, bij pasta's en als frisse afwerking van vlees- en visgerechten.
Rucola is bijzonder populair in de Italiaanse keuken, waar ze vaak wordt gecombineerd met tomaten, Parmezaanse kaas, olijfolie en balsamicoazijn. De fijne, ingesneden bladeren geven gerechten niet alleen een karaktervolle smaak, maar ook een aantrekkelijke groene kleur.
Hoewel rucola meestal rauw wordt gegeten, kan ze ook kort worden verwarmd. Door verhitting wordt haar smaak zachter en krijgt ze een toepassing die enigszins vergelijkbaar is met spinazie. Er bestaan verschillende soorten rucola met verschillen in bladvorm, pittigheid en aroma; vooral gewone en wilde rucola zijn bekend.
2. Oorsprong en geschiedenis
Rucola vindt haar oorsprong in het Middellandse Zeegebied en delen van West-Azië. De plant groeit van nature op zonnige, vaak wat droge plaatsen en werd al in de oudheid als voedingsmiddel gebruikt. De Romeinen kenden haar als eruca; ze aten de bladeren in salades en gebruikten ook de zaden, onder andere voor olie.
Door de eeuwen heen bleef rucola vooral populair in Zuid-Europa. In Italië groeide ze uit tot een vaste waarde in de regionale keuken. Buiten Italië werd ze lange tijd minder gebruikt; vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw nam haar populariteit toe door belangstelling voor de mediterrane keuken. Vandaag wordt rucola wereldwijd geteeld.
3. Botanische kenmerken
Rucola behoort tot de kruisbloemenfamilie, net als radijs, mosterd, broccoli, bloemkool en kool. In de keuken worden vooral twee soorten gebruikt: gewone rucola (Eruca vesicaria, ook Eruca sativa genoemd) en wilde rucola (meestal Diplotaxis tenuifolia). Gewone rucola heeft bredere bladeren en een zachtere smaak; wilde rucola heeft smallere, sterker ingesneden bladeren en een uitgesproken pittig aroma. De kleine witte of gele bloemen zijn ook eetbaar.
4. Verschillende soorten rucola
Gewone rucola: meest voorkomend, relatief brede zachte licht ingesneden bladeren, peperachtig maar mild.
Wilde rucola: smalle diep ingesneden bladeren, sterker pittig en nootachtig, veel op pizza, carpaccio of met Parmezaan.
Baby-rucola: jong geoogst, kleine zachte en mildere bladeren, geschikt voor verfijnde salades en afwerking.
5. Smaak en aroma
Peperachtig, licht bitter en soms nootachtig. De smaak komt mede door natuurlijke zwavelhoudende stoffen, waaronder glucosinolaten. Jonge bladeren zijn zachter, oudere sterker. Wilde rucola is doorgaans pittiger dan gewone. Verhitting maakt de smaak milder. Rucola combineert met olijfolie, kaas, noten, fruit en citrus.
6. Rucola kopen en selecteren
Kies frisse groene, stevige en soepele bladeren. Vermijd gele, bruine of slijmerige bladeren, een onaangename geur en verpakkingen met veel vocht. Jonge bladeren zijn meestal milder. Een verse bos ruikt aangenaam kruidig.
7. Rucola schoonmaken en voorbereiden
Verwijder beschadigde bladeren. Spoel voorzichtig in ruim koud water en beweeg de bladeren zodat zand loskomt. Til de rucola uit het water zonder bezinksel mee te nemen; herhaal indien nodig. Droog goed in een slacentrifuge of met keukenpapier. Was vlak voor gebruik; droge bladeren nemen dressing beter op en blijven knapperig.
8. Snijtechnieken
Hele bladeren voor salades, pizza en broodjes; grof gesneden in pasta/warme gerechten/vullingen; fijngehakt in kruidenmengsels/dressings/sauzen; gepureerd voor pesto/groene saus/olie; losse blaadjes als garnering. Gebruik een scherp mes om kneuzen en donker worden te beperken.
9. Bereidingswijzen
Rauw
In salades en als garnering; past bij tomaat, komkommer, avocado, Parmezaan, mozzarella, geitenkaas, gerookte zalm, carpaccio. Een lichte dressing van olijfolie, citroen, peper en zout volstaat vaak.
Kort bakken
Laat bladeren 30 seconden tot 1 minuut slinken in olijfolie of boter; voeg knoflook, peper en citroen toe. Verhitting maakt smaak zachter, zoals jonge spinazie.
Door pasta
Meng op het einde door warme pasta zodat bladeren licht slinken maar fris blijven; combineer met cherrytomaten, knoflook, olijfolie, Parmezaan, pijnboompitten en citroenrasp.
Rucolapesto
Mix bladeren met olijfolie, Parmezaan, pijnboompitten of walnoten, knoflook en citroen. Krachtiger dan basilicumpesto; lekker bij pasta, brood en gegrilde groenten.
Op pizza
Voeg na het bakken toe, bijvoorbeeld met Parmaham en Parmezaan, zodat de bladeren fris blijven.
In soep
Voeg op het einde toe aan aardappel-, courgette-, erwt-, tomaten- of groentesoep. Doseer voorzichtig omdat de smaak kan overheersen.
10. Rucola combineren met andere ingrediënten
Groenten: tomaat, komkommer, avocado, courgette, rode biet, venkel, sla, paprika, asperge. Fruit: peer, appel, vijgen, sinaasappel, aardbei, granaatappel. Kruiden: basilicum, peterselie, bieslook, munt, koriander. Kaas: Parmezaan, mozzarella, burrata, geitenkaas, feta, gorgonzola. Vis/vlees: gerookte zalm, tonijn, garnalen, carpaccio, Parmaham, kip, rosbief. Noten/zaden: pijnboompit, walnoot, hazelnoot, amandel, pompoenpit. Smaakmakers: olijfolie, balsamico, citroen, mosterd, honing.
11. Receptsuggesties met rucola
- Salade met Parmezaan, pijnboompitten en balsamico
- Carpaccio met rucola, Parmezaan, olijfolie en citroen
- Salade met peer, blauwe kaas, walnoten en honingdressing
- Pasta met rucolapesto
- Pizza Parmaham en rucola
- Salade met gerookte zalm, avocado en komkommer
- Risotto met Parmezaan en rucola
- Bruschetta met tomaat en rucola
- Salade met aardbeien en geitenkaas
- Omelet met rucola en geitenkaas
- Warme aardappelsalade met spekjes
- Gegrilde kip met rucolasalade
- Rucolasoep
- Broodje burrata, tomaat en rucola
- Rucola met geroosterde rode biet, walnoten en feta
12. Voedingswaarde
Rucola is licht en bevat vitamine K, vitamine C, folaat (B9), calcium, kalium en natuurlijke plantaardige stoffen zoals glucosinolaten. De voedingswaarde varieert met soort, versheid en teeltomstandigheden.
13. Bewaren van rucola
Rucola is gevoelig en verwelkt snel. Bewaar in de groentelade, zo droog mogelijk, in een bewaardoos met keukenpapier; vervang papier als het vochtig wordt. Gebruik doorgaans binnen 2–4 dagen. Rauwe bladeren zijn minder geschikt om in te vriezen; pesto of kruidenolie kan wel worden ingevroren voor warme gerechten.
14. Rucola in de internationale keuken
Italië: pizza, salades, carpaccio en pasta met Parmaham/Parmezaan.
Frankrijk: gemengde salades met geitenkaas en vinaigrette.
Griekenland: feta, tomaat, olijven en olijfolie.
Turkije: roka, rauw bij gegrilde vis, vlees, citroen en groenten.
Midden-Oosten: salades, wraps, hummus, granaatappel en citroen.
Verenigde Staten: salades, sandwiches, pizza en vegetarische gerechten.
15. Rucola in de professionele keuken
Gebruik als frisse garnering, bij carpaccio en gerookte vis, na het bakken op pizza, op het einde door pasta, als pesto of in salades met fruit en kaas. Voeg rucola pas op het laatste moment toe; langdurige verhitting maakt slap en vermindert het peperachtige karakter.
16. Interessante weetjes
De naam komt uit het Italiaans; familie van mosterd, radijs, broccoli en bloemkool; smaak door zwavelhoudende glucosinolaten; wilde rucola sterker; bloemen eetbaar; groeit snel en kan opnieuw uitlopen; ook raketsla of notensla genoemd; zaden van bepaalde soorten leveren olie.
17. Besluit
Rucola is een karaktervolle bladgroente met peperachtige en licht nootachtige smaak. Ze komt rauw en op het laatste moment toegevoegd het best tot haar recht, maar is ook geschikt voor pesto, soep en kort gebakken bereidingen. Met kaas, tomaat, olijfolie, noten, fruit en geitenkaas geeft een kleine hoeveelheid al veel karakter.