1. Inleiding
Paksoi is een populaire Aziatische bladgroente die steeds vaker in de Belgische keuken wordt gebruikt. De groente herken je aan de stevige, witte tot lichtgroene bladstelen en de donkergroene bladeren. Beide delen zijn eetbaar en hebben elk hun eigen structuur en culinaire eigenschappen.
De smaak van paksoi is mild, fris en licht pittig, met een subtiele toets die doet denken aan Chinese kool, spinazie en jonge mosterdbladeren. De witte stelen zijn sappig en knapperig, terwijl de groene bladeren tijdens het koken snel zacht worden.
Paksoi is bijzonder veelzijdig. Je kunt hem roerbakken, stomen, koken, stoven, grillen of rauw verwerken in salades. Vooral in Aziatische gerechten is hij een geliefd ingrediënt, maar hij past ook uitstekend bij vis, vlees, gevogelte en vegetarische bereidingen.
Dankzij zijn korte bereidingstijd is paksoi bovendien een ideale groente voor snelle en gezonde maaltijden.
2. Oorsprong en geschiedenis
Paksoi vindt zijn oorsprong in China, waar hij al eeuwenlang wordt geteeld en gebruikt in de dagelijkse keuken.
De naam paksoi is afgeleid van het Kantonese woord pak choi, wat letterlijk ongeveer 'witte groente' betekent. Dat verwijst naar de opvallende witte bladstelen.
In China behoort paksoi tot de belangrijkste bladgroenten en wordt hij in talloze regionale gerechten verwerkt. Ook in andere Aziatische landen, zoals Japan, Zuid-Korea, Thailand en Vietnam, is hij bijzonder populair.
Door de verspreiding van de Aziatische keuken naar Europa en Noord-Amerika is paksoi ook bij ons steeds bekender geworden.
3. De paksoiplant
De wetenschappelijke naam van paksoi is Brassica rapa subsp. chinensis. Hij behoort tot de kruisbloemenfamilie, de Brassicaceae. Tot dezelfde familie behoren onder andere witte kool, rode kool, bloemkool, broccoli, Chinese kool, raap, koolrabi, spruitjes en radijs. Paksoi is een bladkool die geen gesloten krop vormt. In plaats daarvan groeien de bladeren vanuit een compacte basis omhoog. De plant heeft stevige, sappige bladstelen die meestal wit of lichtgroen zijn. De bladeren zijn glad, breed en donkergroen.
4. Verschillende soorten paksoi
Gewone paksoi: bekendste, brede witte bladstelen en grote donkergroene bladeren, geschikt voor roerbak/soepen/stoof/gestoomd.
Baby paksoi: jonge kleinere 10-15 cm, fijnere stelen bijzonder malse bladeren, vaak in geheel bereid, kort bakken/stomen/grillen.
Groene paksoi: bladstelen groen, vergelijkbare smaak fijnere structuur.
Shanghai paksoi: lichtgroene bladstelen in plaats van witte, iets ronder compacte vorm, populair Chinees kort geroerbakt/gestoomd.
5. Smaak en structuur
Zachte frisse licht plantaardige smaak, witte stelen sappig knapperig licht zoet, groene bladeren zachter. Bij verhitting bladeren snel gaar, stelen langer nodig. Daarom witte eerst, groene later.
6. Paksoi in de keuken
Roerbakken: witte stelen eerst enkele minuten, daarna bladeren, met knoflook/gember/sojasaus/sesam/oestersaus.
Stomen: vooral baby paksoi 4-6 min, met sojasaus/sesamolie/gember/knoflook.
Koken: bladeren enkele minuten, stelen iets langer, pas op einde aan soep.
Stoven: met kippenbouillon/knoflook/gember/sojasaus.
Grillen: baby gehalveerd met olijfolie/sesamolie, kort grillen.
Rauw in salades: jonge bladeren fijne reepjes, stelen dunne plakjes met wortel/komkommer/lente-ui/koriander en dressing limoen/sesamolie/sojasaus.
7. Paksoi schoonmaken en voorbereiden
Verwijder vergeelde/beschadigde buitenste bladeren, klein stukje onderkant weg, bladeren losmaken of baby halveren, grondig wassen vooral binnenkant basis, laten uitlekken/slacentrifuge, snijden naar bereiding.
8. Het verschil tussen paksoi en Chinese kool
Paksoi: geen gesloten krop, afzonderlijke bladeren met stevige bladstelen, mild licht pittig, stelen knapperig.
Chinese kool: langwerpige compacte krop, lichtgroen tot geelachtig met brede witte nerven, zeer mild lichtzoet, voor salades/wok/soepen/kimchi.
9. Paksoi combineren met andere ingrediënten
Knoflook, gember, sojasaus, sesamolie, oestersaus, limoen, chili, lente-ui, koriander, sesamzaad, shiitake, kokosmelk, kip, rundvlees, garnalen, zalm.
10. Bekende gerechten met paksoi
Met oestersaus (geblancheerd/gestoomd), wok met kip (paprika/wortel/knoflook/gember met sojasaus/sesam/honing), in noedelsoep (op einde), met shiitake, in curry (kokosmelk/gember/knoflook/chili).
11. Recepten met paksoi
Gewokte paksoi met knoflook/gember (4p): 2 paksoi's, knoflook, gember, olie, sojasaus, sesamolie, honing, sesamzaad.
Romige paksoisoep (4p): 2 paksoi's, aardappel, ui, knoflook, bouillon, room, boter, peper/zout/nootmuskaat.
Baby paksoi met sesam/sojasaus (4p): 4 baby paksoi's, olie, knoflook, sojasaus, sesamolie, honing, sesamzaad, limoen.
12. Voedingswaarde van paksoi
Lichte groente, laag calorie, hoog water, vitamines (C, K, folaat, A-precursoren), calcium, kalium, vezels, glucosinolaten.
13. Paksoi kopen en bewaren
Frisse stevige bladstelen, mooie groene bladeren, geen gele/bruine plekken, onderkant niet slijmerig, frisse geur. Bewaren groentelade 3-5 dagen, eventueel vochtige handdoek/geperforeerde zak. Invriezen: stelen 2 min, bladeren laatste 30 sec blancheren, ijswater, porties, -18 °C.
14. Paksoi in de professionele keuken
Aantrekkelijk presentatie, korte bereidingstijd, veelzijdig, wit/groen kleurcontrast, als garnituur, in wok, bij vis, in noedels, vegetarisch met tofu/shiitake, als verfijnde garnituur, wit afzonderlijk gebakken/geglaceerd.
15. Veelgemaakte fouten bij het bereiden van paksoi
Niet goed wassen, stelen en bladeren tegelijk bereiden, te lang roerbakken, te veel vocht, te veel saus, bladeren weggooien.
16. Interessante weetjes over paksoi
Oorspronkelijk China, naam witte groente, wetenschappelijk Brassica rapa subsp. chinensis, zelfde familie als broccoli/bloemkool, geen gesloten krop, beide delen eetbaar, baby in geheel, korte bereidingstijd.
17. Besluit
Veelzijdige Aziatische bladgroente, zachte smaak en verschillende structuren, voor roerbak/soepen/curry's/salades/gestoomd, met knoflook/gember/soja/sesam, bij vis/kip/rund/vegetarisch.