1. Inleiding
Chinese kool is een veelzijdige bladgroente die vooral bekendstaat om haar langwerpige vorm, lichtgroene bladeren en zachte, knapperige structuur. Zoals de naam al doet vermoeden, vindt deze groente haar oorsprong in China en speelt ze een belangrijke rol in de Aziatische keuken. Tegenwoordig is Chinese kool ook in België bijzonder populair.
De smaak is mild, licht zoet en een beetje nootachtig, zachter dan gewone witte kool, daarom geschikt voor mensen die niet van sterke kool houden. Ze kan rauw in salades, maar ook gestoofd, gewokt, gestoomd of in soepen en ovenschotels. Vooral in Chinese, Koreaanse en Japanse keuken veel gebruikt; bekende toepassing is kimchi (Koreaans gefermenteerd met chili, knoflook, gember, zout), ook in wok met kip, garnalen, noedels of rijst. Weinig calorieën, vitamines, mineralen en vezels.
2. Oorsprong en geschiedenis
Vindt oorsprong in China, ontstaan uit koolachtige planten, verder ontwikkeld tot huidige varianten, belangrijk onderdeel dagelijkse voeding in soepen, stoof, roerbak en gefermenteerd. Vanuit China naar Korea en Japan, vooral Korea kimchi, in Europa twintigste eeuw bekender door belangstelling Aziatische keuken, nu ook in België geteeld en verkrijgbaar.
3. Hoe groeit Chinese kool?
Behoort tot kruisbloemenfamilie, rozet van grote bladeren die zich rond elkaar vouwen tot langwerpige compacte kool, buitenste licht- tot donkergroen met brede witte nerven, naar midden lichter zachter. Groeit best bij gematigde temperaturen, vruchtbare goed doorlatende vochtige bodem, relatief snel 2-3 maanden, bij te hoge temperaturen voortijdig doorschieten met bloemstengel, in België vooral voor- en najaar, dankzij teelt/import vrijwel hele jaar verkrijgbaar.
4. Verschillende soorten Chinese kool
Langwerpige Chinese kool (Napa cabbage): bekendste, lichtgroene bladeren en brede witte nerven, zacht sappig mild zoet, veel in wok/soep/salades/kimchi.
Wong Bok: compacte vorm, zachte bladeren met dikke witte nerven, mild zoet, voor roerbak/stoof.
Mini Chinese kool: kleinere variant, compacter.
Paksoi: verwant, witte sappige bladstelen en donkergroene bladeren, vormt geen gesloten kool, fris licht pittig.
5. Smaak en aroma
Zachte frisse licht zoete smaak, witte nerven sappig knapperig, groene bladeren zachter. Rauw fris sappig knapperig; gekookt zacht mild; gestoomd aangename structuur lichte zoetheid; gebakken licht nootachtig; gewokt knapperig kort; gestoofd zacht neemt smaken op; gefermenteerd zuur pittig hartig als kimchi. Neemt gemakkelijk smaken op van sauzen/kruiden.
6. Voedingswaarde en gezondheidsvoordelen
Licht, groot deel water, weinig calorieën, belangrijke voedingsstoffen: vitamine C, K, foliumzuur, vitamine A (carotenoïden), kalium, calcium, vezels, antioxidanten, tot kruisbloemigen met glucosinolaten.
7. Hoe kies je verse Chinese kool?
Fris stevig, kleur lichtgroen tot donkergroen, witte nerven stevig sappig, compact goed gesloten, geen slap/geel/slijmerig, geen bruine plekken, onderkant niet uitgedroogd/rot, frisse geur.
8. Chinese kool schoonmaken en voorbereiden
Verwijder beschadigde/vergeelde buitenste bladeren, klein stukje onderkant weg, in lengte doormidden, grondig spoelen vooral dikke witte nerven, goed uitlekken, snijden naar bereiding. Voor wok witte nerven en groene bladeren afzonderlijk snijden; eerst witte, later groene.
9. Chinese kool bereiden in de keuken
Rauw: fijne reepjes met wortel/komkommer/paprika en frisse dressing.
Koken: kort 3-5 min in licht gezouten water.
Stomen: 4-6 min.
Wokken: witte nerven eerst kort met knoflook/gember, daarna bladeren.
Stoven: met ui/bouillon/boter/room bij kip/varken/vis.
Grillen: halveer kleine kolen, olijfolie, kort grillen.
10. Klassieke gerechten met Chinese kool
Met kip (wok met wortel/paprika/knoflook/sojasaus en rijst/noedels), soep (wortel/prei/gember/bouillon), met gehakt (met ui/knoflook/tomaat/kerrie), met kokosmelk (ui/knoflook/gember/kokosmelk/currypasta), met oestersaus (kort wokken met knoflook/sesamolie).
11. Kimchi: een bekende Koreaanse bereiding
Bladeren zouten om vocht te verliezen en soepeler te worden, dan mengen met pasta van Koreaanse chilivlokken (gochugaru), knoflook, gember, lente-ui, vissaus, eventueel suiker, in fermentatiepot laten fermenteren door melkzuurbacteriën tot frisse zure pittige hartige smaak; vaak bijgerecht bij rijst/vlees/vis, ook in soepen/gebakken rijst/noedels.
12. Moderne toepassingen van Chinese kool
Salade met wortel/appel/lente-ui/sesam en dressing soja/limoen/sesamolie; rolletjes met gehakt/rijst/groenten/kip gestoomd in bouillon; ovenschotel met aardappelen/gehakt/romige saus met kaas gratineren; met noedels/wok met champignons/wortel/soja/gember; met garnalen/knoflook/chili/limoen/koriander; als wraps met grote buitenste bladeren.
13. Waarmee combineer je Chinese kool?
Groenten: wortelen/paprika/lente-ui/prei/champignons/taugé/courgette/broccoli/bamboescheuten/komkommer; Vlees: kip/varken/rund/eend/gehakt; Vis: garnalen/scampi/zalm/kabeljauw/inktvis; Kruiden: gember/knoflook/koriander/chili/limoen/sesamolie/sojasaus/oestersaus/rijstazijn; Andere: rijst/noedels/tofu/cashewnoten/sesamzaad/kokosmelk; Met gember/knoflook/soja/sesam.
14. Hoe bewaar je Chinese kool?
Koelkast groentelade 1-2 weken; aangesneden afdekken/doos enkele dagen; schoongemaakte bladeren goed uitgelekt in doos; diepvries na 1-2 min blancheren en ijswater, porties; bereide restjes afgedekt 2 dagen; na invriezen zachter, vooral voor soepen/stoof/wok.
15. Interessante weetjes over Chinese kool
Tot kruisbloemenfamilie, uit China, belangrijk voor kimchi, witte nerven sappig knapperig, weinig calorieën, zowel rauw als gekookt, witte nerven meer tijd dan groene, geen gewone witte kool, paksoi nauw verwant maar geen gesloten kool, neemt gemakkelijk smaken op.
16. Praktische keukentips
- Witte nerven en groene bladeren afzonderlijk bij wokken
- Eerst nerven, daarna zachte bladeren
- Niet te lang bakken voor knapperig
- Jonge zachte bladeren voor salades
- Gember/knoflook voor Aziatische smaak
- Met kokosmelk/currypasta romig
- Buitenste grote bladeren voor rolletjes
- Pas op einde aan soep voor beet
- Als alternatief voor witte kool
17. Besluit
Veelzijdig, zachte smaak, aangename structuur en rijke geschiedenis, oorspronkelijk uit China nu ook Europees, voor wok, soepen, salades, ovenschotels en kimchi, weinig calorieën en vezels, met groenten/vlees/vis/rijst/noedels.