1. Inleiding
Koolrabi is een bijzondere groente die niet altijd de aandacht krijgt die hij verdient. Hij heeft een ronde, knolachtige vorm met lange bladstelen die uit de verdikte stengel groeien. Afhankelijk van het ras is de schil lichtgroen, witgroen of paarsachtig. Het vruchtvlees is altijd licht van kleur, stevig en sappig.
De smaak is mild, fris en lichtzoet, met een subtiele toets die doet denken aan witte kool, broccoli en radijs. Vooral rauw heeft hij een aangename knapperigheid. Gekookt, gestoomd of gebakken wordt het vruchtvlees zachter en krijgt het een iets zoetere smaak.
Koolrabi is bijzonder veelzijdig in de keuken. Je kunt hem rauw verwerken in salades, koken als groentegarnituur, pureren, vullen, roerbakken of verwerken in soep. Ook de jonge bladeren zijn eetbaar en kunnen worden gebruikt zoals spinazie.
2. Oorsprong en geschiedenis
Koolrabi behoort tot de grote koolfamilie en is ontstaan uit veredeling van koolsoorten die al eeuwenlang in Europa en het Middellandse Zeegebied werden geteeld. De naam komt uit het Duits (Kohl=kok + Rübe=raap) en verwijst naar uiterlijk. Populair in Midden-/Noord-Europa (Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Oost-Europa), ook in België/Nederland, groeit relatief snel en kan voor- en najaar worden geoogst.
3. De koolrabiplant
Wetenschappelijk Brassica oleracea var. gongylodes, kruisbloemenfamilie, zelfde familie als bloemkool/broccoli/witte/rode kool/spruitjes/boerenkool/savooikool/radijs. Bijzondere: niet wortel of blad maar verdikte stengel boven grond vormt ronde verdikking waaruit bladeren groeien. Bij te lang blijven staan vezelig houtachtig, daarom op tijd oogsten.
4. Verschillende soorten koolrabi
Groene: meest voorkomend lichtgroen/witgroen, zacht lichtzoet fris.
Paarse: violetpaarse schil, binnen licht, vergelijkbare smaak.
Witte: zeer lichte witgroene schil, zachte smaak.
Jonge: kleiner malser sappiger, fijne structuur, rauw te eten.
Grote: meer kans stevig/houtachtig, vooral voor soep/puree/stoof.
5. Smaak en structuur
Mild fris lichtzoet, te vergelijken met witte kool/broccoli/radijs. Rauw stevig knapperig fris; bij verhitting zachter zoeter, neemt gemakkelijk andere smaken op (boter/room/kaas/mosterd/citroen/kruiden).
6. Koolrabi in de keuken
Rauw: dunne plakjes/reepjes/geraspt in rauwkost met wortel/appel, met vinaigrette, knapperig bij aperitief, met radijs/komkommer, geraspt in koolsalade.
Gekookt: blokjes/partjes 10-15 min in licht gezouten water met boter/nootmuskaat/peterselie.
Gestoomd: 10-15 min.
Gebakken: dunne plakjes/reepjes/blokjes met boter/olijfolie, knoflook/tijm/rozemarijn/citroen, licht gekaramelliseerd.
Oven: partjes/blokjes met olijfolie/peper/zout/kruiden 25-35 min op 200 °C, geroosterd.
Puree: gaar koken, afgieten, verdampen, pureren met boter/room/peper/zout/nootmuskaat, ook met aardappel.
7. De bladeren van koolrabi gebruiken
Eetbaar, bevatten voedingsstoffen. Jonge rauw in salades, oudere gekookt/gestoofd, te gebruiken als spinazie, in soep, fijngehakt in omelet, kort gestoofd met knoflook, in puree, hartige taart. Harde bladstelen verwijderen, grondig wassen.
8. Koolrabi schoonmaken en voorbereiden
Bladeren/stelen afsnijden (bewaren), wassen, schillen diep (vezelige laag net onder schil verwijderen), harde delen wegsnijden, snijden naar bereiding (blokjes/plakjes/reepjes/partjes/kleine blokjes).
9. Koolrabi combineren met andere ingrediënten
Aardappel (romige puree), wortel (zoetheid/kleur), appel (fris lichtzuur), citroen, boter, room, nootmuskaat, peterselie, dille, tijm, knoflook, mosterd, spek, Parmezaan, vis.
10. Recepten met koolrabi
Romige soep (4p): 2 koolrabi's, aardappel, ui, 1L bouillon, room, boter, peper/zout/nootmuskaat/peterselie; 20 min koken, mixen.
Uit oven met Parmezaan: 25-35 min op 200 °C, laatste 5 min kaas.
Rauwkost met appel (4p): koolrabi/wortel/appel raspen, dressing mayonaise/yoghurt/citroensap/mosterd, 15 min rusten.
11. Voedingswaarde van koolrabi
Lichte groente, veel water, vezels, vitamines (C, B6), kalium, foliumzuur.
12. Koolrabi kopen en bewaren
Stevig zwaar glad onbeschadigd, geen scheuren/zachte plekken, kleine malser. Met bladeren fris groen, na aankoop bladeren verwijderen (onttrekken vocht). Ongeschilde 1-2 weken koelkast groentelade; bladeren apart enkele dagen; invriezen na 2-3 min blancheren en ijswater, porties.
13. Koolrabi in de professionele keuken
Flinterdun gemarineerd als garnituur, puree, geroosterd, blokjes in soep, gevuld, reepjes in salade, in gratin.
14. Veelgemaakte fouten bij het bereiden van koolrabi
Te grote kiezen, niet diep genoeg schillen, ongelijke stukken, te lang koken, bladeren weggooien, te weinig kruiden.
15. Interessante weetjes over koolrabi
Naam Duits, zelfde soort als broccoli/bloemkool/boerenkool, eetbare ronde verdikte stengel boven grond, bladeren eetbaar, schil groen/paars vruchtvlees witachtig, zowel rauw als gekookt, in Duitsland/Oostenrijk populairder, jonge zachter.
16. Besluit
Veelzijdige onderschatte groente, zachte lichtzoete smaak en knapperige structuur, voor rauw en warm, in salades/soepen/puree/oven en bladeren eetbaar, goede combineerbaarheid.