Overslaan naar inhoud

Druk op ESC om te sluiten

Kool

Kool

3 min. leestijd

Inleiding

Witte en rode kool zijn twee kleurvarianten van dezelfde plantensoort, Brassica oleracea (kruisbloemenfamilie, Brassicaceae). Tot dezelfde soort behoren ook savooikool, spitskool, boerenkool, broccoli, bloemkool en spruitjes. Witte kool vormt een stevige, bleekgroene tot witte gesloten krop, rode kool een compacte paarsrode krop. Beide hebben een neutrale tot licht zoetige smaak, een stevige structuur en een hoge veelzijdigheid in de keuken.

Oorsprong en geschiedenis

Wilde kool komt van nature voor langs de kusten van West-Europa en rond de Middellandse Zee. Grieken en Romeinen teelden al verschillende koolsoorten. Door eeuwenlange selectie ontstonden gesloten kropkolen. Witte kool werd een van de oudste en meest verbouwde groenten van Europa. Rode kool is een latere kleurselectie van dezelfde soort. Zuurkool (gefermenteerde witte kool) werd vooral in Oost-Europa en Duitsland een belangrijke vitaminebron voor de winter. De paarse kleur van rode kool komt door anthocyanen, natuurlijke plantpigmenten.

Hoe groeit kool?

Kool groeit als een rozet van grote bladeren rond een korte stengel. Naarmate de plant groeit, sluiten de binnenste bladeren zich tot een vaste krop. Buitenste bladeren blijven groen en beschermen de krop. Kool vraagt een voedzame, humusrijke, goed doorlatende bodem en voldoende vocht, maar verdraagt geen langdurige natte grond. Ze groeit het best bij gematigde temperaturen. Witte en rode kool worden meestal in de zomer en herfst geoogst en kunnen, mits goed bewaard, maanden meegaan.

Verschil tussen witte en rode kool

KenmerkWitte koolRode kool
KleurBleekgroen tot witDiep paarsrood
SmaakNeutraal, licht zoet, mildIets steviger, licht peperig, aards
StructuurStevig, sappig, knapperigIets steviger, houdt vorm goed
KleurstoffenWeinig anthocyanenVeel anthocyanen
Klassieke bereidingZuurkool, coleslaw, koolsoep, stoofRodekool met appeltjes, stoof, salade rauw

Rode kool behoudt haar kleur alleen in zuur milieu (met appel, azijn of wijn). In neutraal of alkalisch milieu verkleurt ze blauwgroen.

Voedingswaarde (per 100 g rauw, indicatief)

Energie 22-26 kcal, water 91-92 g, koolhydraten 5-6 g, eiwitten 1,2-1,5 g, vet 0,1 g, vezels 2-2,5 g, kalium 230-280 mg, vitamine C 30-45 mg, vitamine K 70-80 µg, foliumzuur 40-60 µg. Verschillen tussen wit en rood klein; rode iets meer anthocyanen en vitamine C.

Belangrijke stoffen: vitamine C, K, foliumzuur, kalium, vezels, glucosinolaten.

Culinair gebruik

Witte kool: rauw fijngesneden in coleslaw, gefermenteerd als zuurkool, gestoofd met spek/ui, in koolsoep, gevulde koolbladeren, gewokt.
Rode kool: klassiek gestoofd met appeltjes, ui, azijn/wijn, suiker, kaneel/kruidnagel (zoetzuur), rauw in salade met appel/walnoot/mosterd, gewokt.

Beide combineren goed met appel, azijn, mosterd, spek/worst, aardappel, ui, wortel, gember, komijn, laurier, jeneverbes.

Bewaren

Hele krop koelkast groentelade, ongewassen, buitenste bladeren als bescherming, 1-3 weken (rode vaak iets langer). Aangesneden snijvlak afdekken, enkele dagen. Gesneden in doos 2-3 dagen. Bereid snel koelen, afgedekt 2 dagen. Diepvries na 2-3 min blancheren, porties, -18 °C; na ontdooien vooral voor soep/stoof/zuurkool.

Praktische tips

  • Fijn voor salade/coleslaw, grover voor stoof
  • Azijn/appel/wijn bij rode kool voor kleur
  • Niet te lang koken: beetgaar
  • Buitenste bladeren voor soep/bouillon
  • Masseer fijngesneden met olijfolie/citroen voor zachtere salade

Besluit

Witte en rode kool zijn betaalbare, lang houdbare wintergroenten met dezelfde basis maar andere kleur en toepassing. Witte blinkt uit in zuurkool en coleslaw, rode in zoetzuur met appel. Beide verdienen vaste plaats.

Technische tekening kool
Technische afbeelding – klik om te vergroten